تیتر خبرها
خانه / بختیاری / امیرکبیر و ارتباطش با حاکم بختیاری

امیرکبیر و ارتباطش با حاکم بختیاری

امیرکبیر و ارتباطش با حاکم بختیاری

امیرکبیر و ارتباطش با حاکم بختیاری یکی از مقالاتی است که در مرجع روزشمار بختیاری و به قلم استاد عزیز محسن حیدری منتشر شده است در ادامه این مقاله با ویکی بختیاری همراه باشید

سمت میرزاتقی خان فراهانی ملقب به امیرکبیر

سمت امیر نظام (وزیر جنگ) و چه در مقام صدراعظمی، برای اجرای اصلاحات خود در کشور، توجه ویژه ای به حسینقلی خان بختیاری حاکم منطقه بختیاری داشت.

امیرکبیر به مناسبت زادگاهش (فراهان در استان مرکزی کنونی)، شناخت مستقیم از لرهای بختیاری داشت. اکثر خاندان های متشخص آشتیان و فراهان دارای روابط تجاری و وصلتهای سیاسی با بختیاریها بودند. برخی از این خاندانها خود از بختیاریهای یکجانشین شده بودند.

امیرکبیر برای برقراری امنیت در نواحی مرکزی و جنوبی و غربی ایران به حمایت از حسینقلی خان بختیاری پرداخت. خدمات حسینقلی خان بختیاری در برقراری امنیت راههای تجاری بویژه راه خوزستان به اصفهان و راه اصفهان به تهران، بسیار چشمگیر بود.

در سال ۱۲۶۷ ق به پیشنهاد امیرکبیر، ناصرالدین شاه لقب رسمی “ناظم” را به حسينقلی خان بختیاری داد. شاه همچنین يک ثوب جبه و يک قبضه شمشير طلا به خان بختیاری اهدا کرد.

لقب حسینقلی خان

“ناظم” بود ولی گاه برای آنکه با “ناظم خلوت” و… اشتباه نشوند، با پسوند تعلق مکانی بصورت ناظم بختیاری و گاه ناظم بختیاری و خوزستان به کار می بردند.

یکی دیگر از اصلاحات مهم امیرکبیر، منع استقراض خارجی و انتظام دخل و خرج دولت بود.

امیرکبیر با ناصرالدین شاه شرط کرد که: «شاه نباید در مقابل مسائل بزرگ یا کوچک و مخصوصاً از نوع تهیه مبلغی پول، اظهار عجز و ناتوانی کند».

در عوض امیرکبیر به شاه قول داد پول مورد نیاز شاه را فراهم کند. امیرکبیر مخالف استقراض از بیگانگان (سفرا و تجار کشورهای روس و انگلیس) بود. بنابراین سعی کرد مشکل احتیاجات مالی ناگهانی شاه را از طریق اخذ “تنخواه” یا “پیشخور مالیاتی” از حاکمان خوش حساب مناطق کشور بویژه حسینقلی خان بختیاری (پدر علیقلی خان سردار اسعد) برطرف سازد.

در مکاتبات اداری پس از امیرکبیر بویژه دوره دو ساله نخست وزیری میرزا حسین خان سپهسالار (نخست وزیر تحول خواه که بیشترین شباهت را به امیرکبیر داشت)، بارها مشاهده می کنیم که صدراعظم برای رفع نیاز مالی ناگهانی و کسری بودجه دولت اقدام به اخذ “تنخواه” از حسینقلی خان بختیاری می نماید (و البته این مساله موجب خشم درباریان نزدیک به انگلیس ازجمله معتمدالدوله عموی شاه شد که در اسناد منعکس است). این سیاست مالیاتی امیرکبیر و حسینقلی خان و امتداد ان در دوره سپهسالار و امین السلطان زمینه ای فراهم کرد تا در دوران صدراعظمی علی اصغرخان اتابک امین السلطان، دفاتر مالیاتی منطقه بختیاری از منطقه اصفهان مستقل شود و بختیاری بعنوان یک ولایت مستقل از اصفهان به استقلال کامل مالیاتی دست یابد.

منبع:
کتاب خاطرات و اسناد حسینقلی خان بختیاری، با مقدمه محسن حیدری، منتشرنشده

درباره ی محمد سلحشوری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *